Özgür Ülke'nin bombalamasının üzerinden 25 yıl geçti: O ateş herkesi yakıyor

img

İSTANBUL - Özgür Ülke Gazetesi'nin bombalanmasının üzerinden 25 yıl geçti. O günün tanıklarından gazeteci Hüseyin Aykol, “Eskiden binalar bombalanıyordu. Şimdi ise onlarca çalışanı hapse atıp gazeteleri kapatmaya çalışıyorlar” derken, gazeteci Tuğrul Eryılmaz, “O ateş şimdi herkesi yakıyor” dedi. 

Halk Gerçeği, Yeni Halk Gerçeği, Yeni Ülke, Özgür Gündem, Welat ve tekrardan Özgür Gündem gazetelerinin ardından sansür ve saldırı tehditleri altında 28 Nisan 1994’te yayın hayatına başlayan Özgür Ülke’nin bombalanmasının üzerinden 25 yıl geçti. 2 Aralık'ı 3 Aralık'a bağlayan gece gazetenin İstanbul Kadırga'da bulunan teknik binası, Cağaloğlu'nda bulunan merkez bürosu ve Ankara bürosu aynı anda bombalı saldırıya uğradı. Saldırıda gazetenin ulaştırma görevlisi Ersin Yıldız hayatını kaybederken, onlarca çalışanı yaralandı. Olayın faillerine dair hiçbir şey yapılmazken, saldırıda yaralananlar hastanede gördükleri tedavilerinin ardından gözaltına alındı. Saldırıya dair açılan soruşturmada ise hiçbir sonuç çıkmadı. 
 
‘BU ATEŞ SİZİ DE YAKAR’
 
Bombalamaya rağmen ertesi gün okuyucuyla buluşan Özgür Ülke Gazetesi, “Bu ateş sizi de yakar!” manşetiyle bombalanmanın talimatını verenlere yanıt verdi. Yine aynı sayıda "Devletin en yetkili ağızları tarafından hedef gösterilen ve kapatılmak için çare aranan gazetemiz, Çarşamba günü toplanan Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) en önemli gündem maddeleri arasında yer almıştı. Gazetemizi susturma kararının alındığı toplantıda konuşulanlar, gazetemizin ismi anılmadan basına yansımıştı. MGK'nin gazetemize ilişkin son kararının ne olduğu üç gün sonra ortaya çıktı ve Özgür Ülke bombalandı” denilerek faillerin kim olduğuna işaret edildi. 
 
GAZETEYE DESTEK YAĞDI 
 
Özgür Ülke Gazetesi'ne yapılan bombalı saldırının ardından gazeteye adeta destek yağdı. Kimi aydınlar saldırıya yönelik tepkilerini Özgür Ülke'nin köşelerine yazdıkları yazılarla gösterirken, aralarında yazar Orhan Pamuk, Ahmet Altan, Latife Tekin, Murathan Mungan ve Lale Mansur'un da yer aldığı bir grup aydın, sokağa çıkarak gazetenin "Ülke'ne Sahip Çık” manşetli sayısını dağıttı. 
 
BELGE 15 GÜN SONRA YAYINLANDI
 
Gazetenin bombalanmasından sadece 3 gün önce, gazetenin bombalanması kararının alındığı MGK toplantısı gerçekleştirilmişti. Toplantıda Özgür Ülke, “bölücü yayınların susturulması” şeklinde hedef gösterilmişti. Miting alanlarında “ölüm listeleri” ve “bertaraf edilecekler” listesiyle açıklamalar yapan dönemin Başbakanı Tansu Çiller'in imzasının bulunduğu “Gizli” ibareli belge, bombalanan Özgür Ülke tarafından saldırının üzerinden 15 gün geçmeden yayınlandı. Belgede doğrudan Özgür Ülke gazetesinin ismi verilerek şu ifadelere yer veriliyordu: "Bölücü ve yıkıcı faaliyetlere destek verecek şekilde yayın yapan yayın organlarının faaliyetleri son günlerde devletin bekası ve manevi değerlerine açıkça saldırı şeklini almıştır. Vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğüne yönelik bu önemli tehdidin bertaraf edilmesi maksadıyla Adalet Bakanlığı'nca bu kadar suç duyurusu olmasına rağmen hukuken etkili bir şey yapılamamasının nedenlerinin belirlenerek, giderici önlemlerin alınmasına…"  Saldırıya dair yaptığı açıklamada “bertaraf edin” emrini, doğal emir olarak karşıladığını söyleyen dönemin Hükümet Sözcüsü Yıldırım Aktuna ise gazetenin bombalanmasını, “Türkiye'yi zor durumda bırakmak için kendi kendilerini bombaladıklarını düşünüyoruz" şeklindeki sözlerle açıklamıştı. 
 
247 SAYIDAN 220'SİNE TOPLATMA 
 
Yapılan bu açıklamalarla bombalama meşrulaştırılırken, 2 Şubat 1995 tarihinde gazete bu kez alınan kararla kapatıldı. Yayın hayatına başladığı günden beri sansürün hedefinde olan gazetenin 247 sayısından 220’si hakkında toplatma kararı verilmişti. Özgür Ülke gazetesinden sonra özgür basın geleneğinden 35 gazete daha yayın hayatına başladı. Bazıları günü birlik kapatılırken, bazıları da haftalar içerisinde kapatıldı. Son olarak yayın hayatına 23 Ağustos 2016 tarihinde başlayan Özgürlükçü Demokrasi gazetesi ise 28 Mart 2018 tarihinde İstanbul 8. Sulh Ceza Hakimliği’nin kararıyla kapatıldı. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) devredilen gazetenin çalışanlarının bir çoğu gözaltına alınarak, tutuklandı. Gözaltına alınanlar arasında gazete binasının görevlisi ve aşçısı da bulunuyordu.
 
‘KÜRTLER KENDİ BASININI KURMAK ZORUNDA KALDI’
 
Özgür Ülke Gazetesi’nin bombalanması sonrası ortaya çıkan büyük dayanışmaya dikkati çeken dönemin tanıklarından Gazeteci Tuğrul Eryılmaz, 1990’lı yıllarda gördüğü baskılardan dolayı sesi çıkmayan Kürtlerin batı basınında kendilerine bir yer edinemediği için kendi basınını kurmak zorunda kaldığını ifade etti. Özgür Gündem Gazetesi’nin bu koşullar altında çıktığını hatırlatan Eryılmaz, gazetenin tüm maddi imkanlarını Kürt halkı tarafından karşılandığını ancak gazetenin sadece Kürtlere değil, Türklere de yer açtığını ve bu hareketinin çok şık olduğunu söyledi.
 
‘BASIN TARİHİNDE İLK KEZ GAZETE BOMBALANDI’
 
Dönemin siyasal ikliminin bu tür gazetelerin yaşamasına izin vermediğini dile getiren Eryılmaz, “Özgür Gündem Gazetesi kısa bir süre içinde kapatıldı. Sonra Özgür Ülke kuruldu. Gazete, diğer gazeteler gibi kapatılmadı. Türkiye basın tarihinde belki de ilk defa bir gazete bombalandı. Bir sabah kalktık ki, Özgür Ülke bombalanmış.  Ersin diye bir arkadaş hayatını kaybetmişti. 20 küsur insan yaralanmıştı. Bombalama olayının ardından ciddi bir gazetecilik dayanışması yaptık. Herkes kalkıp oraya gidip ‘bizden ne istiyorsanız emredin’ sonuç olarak onaylarsınız, onaylamazsanız bir yayın organı bombalanmış ve hayatına kastedilmişti” dedi.  
 
‘FARKLILIĞI YARATMAK İSTEYENLER ÖZGÜR BASINDI’
 
Özgür Ülke Gazetesi’nin bombalanma olayıyla bugünü karşılaştıran Eryılmaz, “Oradaki güya gizli kalmış yazışmalara, dönemin Başbakanı Tansu Çiller’in şimdi tıpkı yapıldığı gibi, Özgür Ülke gibi gazetelerin milli birlik ve beraberliğe aykırı bir beka sorunu yarattıklarını söylemişti. Şimdi ise bu sözlerden başka bir şey duymuyoruz. Türkiye’de maalesef bazı şeylere alıştık. Gazetelerin basılmasına, gazetecilerin hapse atılmasına, düşünsenize 120 kişi mi içeride 97 kişi mi içeride 45 kişi mi içeride hala bunun tartışması yapılıyor. Ama bir gazetecinin bile içerde olmaması gerekiyor. Bir ülkenin siyasi iklimi neyse, onun gazetelerinin de çok farklı olması kolay değil. Bu farklılığı yaratmak isteyenler özgür basındı. İşte bunun bedelini ödüyorlar” diye konuştu. 
 
‘O ATEŞ BİZİDE YAKIYOR’
 
1990’lı yıllardan bugüne “Beka” söyleminin sürdürüldüğünü ifade eden Eryılmaz, sağ iktidarların Türkiye’nin üzerine kabus gibi çöktüğünü söyledi. “Hem doğru söyleyeyim hem de başım yanmasın” şeklinde bir gazetecilik anlayışının olmadığını belirten Eryılmaz, “O dönem ben Özgür Ülke ile dayanıştığım için 15 ay hapis cezası aldım. Özgür Ülke bombalandıktan sonra ertesi gün ‘Bu ateş sizi de yakar’ başlığı ile çıkmıştı. Şimdi bakıyorum hakikatten o ateş bizi de yakıyor” ifadelerini kullandı.
 
AYKOL: DORUK NOKTASINA ULAŞTI 
 
O dönemin yakın tanıklarından biri olan gazeteci Hüseyin Aykol, özgür basın geleneği olarak bu güne kadar 52 gazete çıkardıklarını kaydetti. 1990’lı yıllardan bu güne gazetelerin çıkarılmasındaki zorluklara dikkati çeken Aykol, “90'lı yıllar faili meçhul cinayetlerin çok yükseldiği, köylerin boşaltılıp yakıldığı bir dönemdi. Kürt ilerinde gerçekten topyekun bir saldırı vardı. Bu saldırılardan bizde nasibimizi aldık. Arkadaşlarımız öldürüldü, tutuklandı. Bazı arkadaşlarımız sürgüne gönderildi. Musa Anter ve gazete dağıtımcılarımızla birlikte 50’den fazla şehidimiz var. Ancak Özgür Ülke’nin bombalanması, bu saldırıların doruk noktasıydı. Özgür Ülke’nin bombalanmasından sonrada baskılar azalmadı. Aynı yıl içinde bir dağıtımcı arkadaşımız öldürüldü” dedi. 
 
‘GÖZ YAŞARTICI DAYANIŞMA VARDI’
 
Gazetenin bombalandığı gün, “Özgür basın hayatımda ilk defa bu sefer başardılar galiba, biz artık gazete çıkaramayacağız” diye düşündüğünü anımsatan Aykol, şöyle devam etti: “Ben o gün gazeteye erken gittiğimde itfaiyeciler hala çalışıyorlardı. Bende çalıştığım dergiye gittim. Manşeti falan değiştirdim. O sırada telefonlar çok yaygın değildi. Bulunduğum dergiyi Gültan Kışanak aradı, beni çağırdı ve ‘gazeteyi yapıyoruz’ dedi. Hemen oraya gittim, çeşitli sosyalist derneklerin bürolarını kullanarak o gün gazeteyi yaptık. Ertesi gün 4 sayfa olarak hiç aksatmadan bayilerleydik. Aydın, yazar ve sanatçılar gazeteye makale verdiler. İstiklal Caddesi’ne çıkılıp gazete satıldı. Herkeste müthiş bir tepki vardı. Sağcılar bunun bizzat hükümet tarafından yapılan bir saldırı olduğunu öğrenince karalama kampanyası yapmışlardı. Onu da yapamaz hale geldiler. Böyle müthiş bir dayanışma oldu. Özgür Ülke’yi bombayla kapatamadılar ama daha sonra mahkemeyle kapattılar. Onlar kapattılar, biz çıkardık, onlar kapattılar, biz çıkardık. O günlerde göz yaşartıcı bir dayanışma vardı. Gerçekten sahip çıkma vardı. Bunu bugünlerde maalesef göremiyoruz.” 
 
‘O GÜNDEN BUGÜNE BASKILAR SÜRÜYOR’
 
Özgür Ülke’nin bombalanması döneminde öldürme politikalarının bugün tutuklama politikalarına dönüştüğünü dile getiren Aykol, “Gazeteciler doğrudan öldürülmüyor ancak tutuklanıyorlar. İçeride şuanda 21 arkadaşımız var. Bombalanmıyoruz ama o günden bugüne baskılar sürüyor. Gazetelerimiz bir şekilde kapatılmaya çalışılıyor. Bazen basacak matbaa bulamıyoruz. Özgür Ülke bombalandıktan sonra ertesi gün ‘Bu ateş sizi de yakar’ manşetiyle çıkmıştı. Bu saldırıların sadece bizimle kalmayacağını, diğer gazetelere de sirayet edeceğini söylemiştik. Bu gün on binden fazla gazeteci arkadaşımız işsiz, çünkü gazeteler tek elde toplandı ve daha fazla gazeteye ihtiyaç yok. AKP liderinin sözü manşet olmak üzere aynı haberi aynı havuzdan yapıyorlar” şeklinde konuştu.
 
‘ÇOCUKLARIMIZ GURUR DUYACAK’ 
 
“Susturulmuş, kimliği tamamen elinden alınmış bir halk olmasaydı ve onlarla birlikte mücadele eden çeşitli sosyalist örgütler, partiler olmasaydı. Özgür basın diye bir şey de olmazdı” diyen Aykol, şunları söyledi: “Mücadele ne kadar yükselirse özgür basında yaşama tutunabiliyor. Genç arkadaşlar için şunu söyleyebilirim; halkımız hangi düzeyde yaşıyorsa, biz de o düzeyde yaşıyoruz. Meşhur olmak gibi bir çabamız yok. İhtiyaç olursa belki milletvekili olabilirsiniz, başka bir kurumda yer almanız söz konusu olabilir. Ama burada biz sadece haber üretiyoruz, bu haberler bütün dünya çapında okunan değerli haberler oluyor ve ürettiğimiz haberlerle, çıkardığımız haberlerle çocuklarımıza, torunlarımıza övünülecek, gurur duyulacak bir geçmiş bırakacağız. Böyle bir mirasımız olacak.” 
 
MA / Erdoğan Alayumat

Diğer başlıklar

00:14 15 ilde sokağa çıkma yasağı başladı
29/05/2020
23:52 Mazlum Ebdi: Kürtler arası diyaloğun ilk adımı başarıyla tamamlandı
23:45 HDP Eş Genel Başkanı Sancar: Hrant Dink Vakfı’nın yanındayız
23:36 Efrin için 20 kuruluştan BM’ye çağrı
23:25 Başaran’dan partilerine yönelik saldırıya tepki
23:11 Konuşması Erdoğan yüzünden kesilen İnce yayını terk etti
23:00 RTÜK’ten 9 kanala ceza
22:49 Trump: Dünya Sağlık Örgütü ile ilişkimizi sonlandırıyoruz
22:30 Polis şiddeti bu defa Antep’te
22:08 Dargeçit’te toplu mezar bulundu
21:55 Hrant Dink Vakfı'na yönelik ölüm tehdidine ilişkin soruşturma
20:27 HDP Batman il binasına baskın: Eşbaşkanlar gözaltına alındı
19:41 Mor Çatı: Bakanlığın verileri gerçeği yansıtmıyor
19:34 24 saatte 28 kişi hayatını kaybetti, 1141 yeni tanı
19:29 Kreşlerde alınacak tedbirler belirlendi
19:26 HDP’ye yönelik eleştirilere yanıt verdi
19:06 Beytüşşebap'ta dağ keçisi vuran şahsa ceza
19:02 Batman'da gözaltına alınan 8 KESK'li serbest
18:52 Ermeni Kilisesi'nde haçı söken kişi serbest bırakıldı
18:48 Yüksekdağ ve Demirtaş’ın tutukluluk incelemesi yapıldı
18:41 Bornova Kadın Platformu: İstismar yasasına izin vermeyeceğiz
18:32 Hrant Dink Vakfı’ndan ölüm tehdidi açıklaması
18:23 ÖHD ve MEBYA-DER’den Sîsê Mezarlığı’na ziyaret
18:16 HDP’li Çelik: Hrant Dink Vakfı yalnız değildir
18:08 KESK üyelerinin gözaltına alınmasına tepki
17:57 ABD Kongre üyesinden Pompeo'ya infaz düzenlemesi çağrısı
17:52 Beytüşşebap ve köylerine de maske zorunluluğu
17:50 Uygurlar ailesi 78 gündür adalet bekliyor
17:44 Çav Bella'yı paylaştığı için tutuklanan Özdemir'e tahliye
17:41 Viranşehir'de arazi kavgası: 2 ölü, 6 yaralı
17:36 HDP’den elektriği kesilen mahallelere ziyaret
17:27 Mardin ve Cizre'de birçok yer karantinaya alındı
16:30 Sürgünlere karşı Ankara’ya yürüyecekler
15:53 Banka 'Sakıncalısın' diyerek KHK'liye parasını vermedi
15:51 Kadınlar Kocabaş’ın öldürüldüğü yerde: Sessiz kalmıyoruz
15:33 Sivil cumadan salgınlı cumaya
15:28 Ege’de 4 ayda 8 bin 283 hak ihlali
15:20 Metal işçilerinin yüzde 75’i gelir kaybı yaşadı
15:08 HDP’den Dilgeş’e ziyaret: İhtiyaçları karşılanmıyor
15:01 Zeytinburnu’nda oturma eylemi 769’uncu gününde
14:32 'Ataş ihmalkarlıktan öldü'
14:28 Kalekol inşaatına roketli saldırı
14:20 Fiziki mesafeli ilk Cuma namazı
14:15 MMO: Zilan'daki HES kimliksizleştirme politikasıdır
14:14 Van esnafı hazırlıklara başladı
14:13 Cezaevi önünde açıklama: Tutukluların yaşam alanları daraltıldı
13:52 Cezaevi kapalı görüşleri 1 Haziran’da başlıyor
13:50 Ankara Kadın Platformu: Biat etmeyeceğiz
13:49 DBB’nin çaycısında Kovid-19 tespit edildi
13:48 Silivri raporu: 107 korona vakası, 15 koğuş karantinada
13:46 Sürgün protestosuna müdahale: 8 gözaltı
13:25 Twitter’den Trump açıklaması
13:24 Tutuklanan kadınlara destek
13:02 Özel: Yargı bağımsızlığı olmadan kimse kendini güvende hissetmeyecek
12:14 Sağlıkçıda enfekte riski artı
11:57 Dış ticaret açığı yüzde 67 arttı
11:56 Demirtaş’a savunma soruşturması
11:32 Başakşehir'de atölyede patlama: 2 ölü
11:30 Yargısal faaliyetler 1 Haziran’da başlayacak
11:01 Dişi kurdu öldürüp yavrularını yakaladılar
10:57 HDK: Çorum Katliamı yeni sistemin inşasında bir mesajdı
10:24 Cizre’de maskesiz sokağa çıkmak yasaklandı
10:22 Anne Doku: Gülistan neredesin, ciğerim yanıyor
10:21 Patrondan işçiye: Maskeyi yıka yıka kullan
10:11 Ekonomide beklenen büyüme gerçekleşmedi
10:11 Çöken kanalizasyon borusu kazalara davetiye çıkarıyor
10:05 Floyd'u öldüren polislerin karakolu ateşe verildi
09:50 Tiyatro Mencel'den skeç kampanyası
09:48 Safitürk'ün ağabeyi: Bombayı Emniyet Amiri koydu
09:40 Türkdoğan: Rejimi görmeden polis şiddetini konuşmak yanılgıdır
09:39 AYM'den 'tecrit faksı' kararı
09:15 CHP’li Aydoğan: Polis şiddetinin nedeni siyaset dilidir
09:07 Dolunun vurduğu çiftçilerden ‘afet bölgesi’ talebi
09:06 Soylu hedef gösterdi, Rosa takibe alındı
09:05 ‘Hukuk uygulanırsa Timtik ve Ünsal'ın talebi karşılanır’
09:03 İpek böcekleri dut yaprağına doymuyor
09:03 Defin ruhsatı verilen cenaze de Kilyos kaldırımında
09:02 JES’lerden arı katliamı!
09:02 Anne Elvan: Poliste bu yetki oldukça nice çocuklar ölür
09:02 Kayyım ‘daha iyisini' yapmadı
09:00 Sabri Kaya’nın kızı: Göz göre göre öldürdüler
09:00 Demirer: Olup bit(mey)en ‘kötülük’ten öte faşizmdir
09:00 Kanalizasyon şebekesi çiftçiyi bitirdi
09:00 29 MAYIS 2020 GÜNDEMİ
08:40 Tekstil fabrikasında 17 işçi Kovid-19'a yakalandı
00:01 Başkale'de 2 mahalle karantinaya alındı
28/05/2020
23:43 AB, Suriye’ye yönelik yaptırımları uzattı
23:36 Trump sosyal medya şirketleriyle ilgili kararnameyi imzaladı
22:03 Nijerya köylerinde silahlı saldırı: 60 ölü
21:19 Manisa’da E Tipi Cezaevi’nde yangın
21:11 Ağrı’da şüpheli kadın ölümü
20:38 Urfa’da bir mahalle karantinada
20:30 Türkiye’de vaka sayısı 160 bini aştı
20:12 İHD: Türkiye BM Kayıplar Sözleşmesi'ni imzalasın
20:03 Erdoğan: 1 Haziran’dan itibaren seyahat yasağı kalkıyor
19:17 Kadın örgütlerinden ‘Acil Önlem Eylem Planı’ kampanyası
18:55 HDP’li kadınların açıklamasına polis engeli
18:37 AKP’lilerden ‘fiziki mesafesiz’ piknik
18:11 'Kadın katliamları hız kesmeden devam ediyor'
17:32 Erivan Radyosu arşivindeki klamlar kitaplaştırıldı